Third, Fourth, and Fifth Ecumenical Councils in the old Serbian chronicles
DOI:
https://doi.org/10.63356/sin.2026.006Keywords:
Ecumenical Councils, Old Serbian Chronicles, Christology, HereticsAbstract
This paper demonstrates how the Third, Fourth, and Fifth Ecumenical Councils are presented in the old Serbian chronicles. Ecumenical councils are assemblies of bishops or their representatives from all parts of the Christian world, convened to make decisions regarding faith, doctrine, hierarchy, worship, and discipline. These are a fascinating group of narrative historical texts in which the content is shaped around specific dates. The three Ecumenical Councils were held in the 5th and 6th centuries, spanning a period of about 120 years. Serbian chroniclers provide information about the time the councils were held, their most significant participants, and the Christological issues discussed, which were of great concern to the Christian world at the time. An analysis of these historical sources showed that the content of the chronicle entries had varying levels of source reliability, as some information was entirely accurate, while other details were completely incorrect. The paper also discusses the origin of the sources used by Serbian chroniclers to compile the chronicle notes on individual Ecumenical Councils.
References
Babić, B. (2015). Vizantija u djelima srpskih srednjovjekovnih pisaca. [Neobjavljena doktorska disertacija]. Univerzitet u Banjoj Luci.
Babić, B. (2023). Percepcije Prvog i Drugog vaseljenskog sabora u starim srpskim ljetopisima. In S. Boškov, B. Stojkovski, N. Dević & P. Vajagić (Eds.), Srpska pravoslavna crkva. Izazovi i iskušenja kroz istoriju. (pp. 21-32). Centar za istorijska istraživanja. Univerzitet u Novom Sadu, Filozofski fakultet; Srpska pravoslavna Crkvena opština Bačka Palanka; Institut za savremenu istoriju Beograd.
Bogdanović, D. (1980). Istorija stare srpske književnosti. Srpska književna zadruga.
Bolotov, V. V. (2006). Istorija crkve u periodu vaseljenskih sabora. Eparhijski upravni odbor Eparhije žičke.
Codex Theodosianus. (1905). Theodosiani libri XVI (T. Mommsen & P. Meyer, Eds.). Weidmann.
Ćirković, S. & Mihaljčić, R. (Eds.) (1999). Leksikon srpskog srednjeg veka. Knowledge.
Ćirković, S. (1998). Srpski ljetopisi i vizantijske kratke hronike. In M. Pantić (Ed.), Srpska književnost u doba Despotovine (Dani srpskog duhovnog preobraženja V, pp. 101-107). Narodna biblioteka „Resavska škola“.
Evagrije Sholastik. (1898). The Ecclesiastical History, Bidez, J, Parmentier, L. (Eds.) Methuen & Co.
Georgije Monah (1904). Georgii Monachi chronicon (C. de Boor, Ed.). B. G. Teubneri.
Granić, F. (1937). Problem saziva vaseljenskog sabora. Bogoslovlje, 12(1) 33-39.
Harmless W. S. J. (2004). Evagrius Ponticus: Ascetical Theory. In W. Harmless S. J. (Ed.), Desert Christians: An Introduction to the Literature of Early Monasticism (pp. 311-344). Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/0195162234.003.0010
Jevtić, A. (1973). Vaseljenski sabori i živo predanje crkve. Bogoslovlje, 17(1-2) 43-80.
Jevtić, A. (2016). Patrologija. Istočni oci i pisci 4. i 5. veka. Od Nikeje do Halkidona (325-451.g.). Episkopija Zahumsko-hercegovačka, Episkopija Zapadnoamerička, Mitropolija Dabrobosanska, Pravoslavni bogoslovski fakultet Univerziteta u Beogradu.
Jevtić, A. (2018). Patrologija. Sveti oci i crkveni pisci Istoka od 4. halkidonskog do 8. Fotijevog vaseljenskog sabora (451-881.g.). Episkopija Zahumsko-hercegovačka, Episkopija Zapadnoamerička, Mitropolija Dabrobosanska, Pravoslavni bogoslovski fakultet Univerziteta u Beogradu.
Kartashov, A. V. (1995). Vaseljenski sabori (Vol. 1-2). Studio dizajn.
Krümbacher, K. (1897). Geschichte der byzantinischen litteratur von Justinian bis zum ende des Oströmischen reiches (527-1453). C. H. Beck’sche Verlangsbüchhandlung.
Marić, R. (1946). Tragovi grčkih istoričara u delima Konstantina Filozofa, Glas SAN, 190, 13-43.
Ostrogorski, G. (1998). Istorija Vizantije. Narodna knjiga Alfa.
Oxford University Press (1991). The Oxford Dictionary of Byzantium (Vol 1-3).
Popović, R. (2002). Vaseljenski sabori. Odabrana dokumenta. Grafiprof.
Popović, R. (2009). Pravoslavne pomesne crkve, prošlost, sadašnjost, geografija, statistika. Art print.
Popović, R. (2019). Vaseljenski sabori. Prvi, Drugi, Treći i Četvrti. Odabrana dokumenta. Knjiga 1. Akademija Srpske pravoslavne crkve za umetnosti i konverzaciju.
Schwartz, E. (1927). Die Kaiserin Pulcheria auf der Synode von Chalkedon. In R. Bultmann & H. V. Soden (Eds.), Festgabe für A. Jülicher (pp. 203-213).
Stojanović, Lj. (1927). Stari srpski rodoslovi i letopisi. Srpska kraljevska akademija.
Sv. Kiril Aleksandrijski (1998). Cyrille d’Alexandrie: Lettres festales XII–XVII (Sources Chrétiennes, 434), W. H. Burns, Ed.). Éditions du Cerf.
Sv. Sava. (2019). Zakonopravilo. Prevod Sarajevskog prepisa. (B. Lešić & Z. Nikitović, Eds.). Dabar – Izdavačka kuća mitropolije Dabrobosanske.
Teofan. (1883-1885). Teophanis Chronographia. (C. de Boor, Ed.). B. G. Teubneri.
Trifunović, Đ. (1990). Azbučnik srpskih srednjovekovnih književnih pojmova. Vuk Karadžić.
