Bosnia in the works of medieval Serbian authors
DOI:
https://doi.org/10.63356/sin.2026.017Keywords:
Bosnia, Serbia, middle ages, narrative, chroniclesAbstract
The study Bosnia in the works of medieval Serbian authors examines how the territory of medieval Bosnia is represented within the corpus of early Serbian literature. The research focuses on three genres of Serbian medieval literacy that contain elements of a historiographical character: hagiographies, chronicles, and genealogies. These texts constitute an important part of the preserved narrative corpus of medieval Serbian culture and provide insight into perceptions of the past and relations with neighboring lands. The study investigates the extent, context, and intentions behind references to Bosnia and its rulers in these texts, as well as whether elements reflecting the political, ideological, or cultural positions of the authors and the milieus in which the texts were produced can be discerned. Special attention is given to the narrative and genre-based analysis of the ways in which the image of Bosnia is constructed as a space, a political community, and a historical tradition. Although these sources are limited in terms of historical reliability, they represent a valuable resource for studying the cultural and political concepts and ideologies of medieval society. The primary aim of the study is not to determine the historical accuracy of the data, but to systematize it and examine its function and meaning within the context of medieval Serbian literature. In this way, the research contributes to a better understanding of how medieval Serbian authors constructed representations of Bosnia.
References
Babić, B. (2018). Pomeni imena Bosna u starim srpskim rodoslovima i ljetopisima. In Z. Nikitović (ed.), Srpsko pisano nasljeđe i istorija srednjovjekovne Bosne i Huma (pp. 301–318). Filološki fakultet Univerziteta u Banjoj Luci & Filozofski fakultet Univerziteta u Istočnom Sarajevu & Filozofski fakultet Univerziteta u Banjoj Luci.
Blagojević M., & Medaković D. (2000). Istorija srpske državnosti. Srpska akademija nauka i umetnosti ogranak u Novom Sadu & „Beseda“ izdavačka ustanova pravoslavne Eparhije bačke & Društvo istoričara južnobačkog i sremskog okruga.
Bogdanović, D. (1980). Istorija srpske književnosti. Srpska književna zadruga.
de la Brokijer, B. (2002). Putopis Putovanje preko mora – kroz Palestinu, Malu Aziju, Srbiju i Francusku. Čigoja štampa.
Campbell, M. B. (2019). Medieval Travel Writing (1): Peregrinatio and Religious Travel Writing. In N. Das, T. Youngs (eds.), The Cambridge History of Travel Writing (pp. 33–47). Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/9781316556740.003
Čremošnik, G. (1932). Istoriski spomenici dubrovačkog arhiva. Kancelariski i notarski spisi 1278–1301. Srpska kraljevska akademija.
Ćirković, S. (1964). Istorija srednjovekovne bosanske države. Srpska književna zadruga.
Ćirković. S. (1987). Bosanska crkva u bosanskoj državi. In E. Redžić (ed.), Prilozi za istoriju Bosne i Hercegovine I; Društvo i privreda srednjovjekovne bosanske države (pp. 191–254). Akademija nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine.
Ćirković, S. (1997). Sugubi venac; Prilog istoriji kraljevstva u Bosni; In S. Ćirković, Rabotnici, vojnici, duhovnici; Društva srednjovekovnog Balkana (pp. 277–305). Equilibrium.
Ćirković, S. (2005). O jednom posredovanju despota Stefana između Ugarske i Turske. Istraživanja, 16, 229–240.
Ćirković, S. (2007). Srpski letopisi i vizantijske kratke hronike. In S. Ćirković, O istoriografiji i metodologiji (pp. 13–19). Istorijski institut u Beogradu.
Ćirković, S. (2008). Zemlja Mačva i grad Mačva. Prilozi za književnost, jezik, istoriju i folklor, LXXIV, (1–4), 3–20.
Ćirković, S., & Kovačević-Kojić, D., & Ćuk, R. (2002). Staro srpsko rudarstvo. Vukova zadužbina & Prometej.
Ćorović, V. (1931). Dubrovnik u srpskim rodoslovima i letopisima. In Rešetarov zbornik iz dubrovačke prošlosti (pp. 55–57). Knjižara „Jadran“ u Dubrovniku.
Ćorović, V. (1940). Historija Bosne. Srpska kraljevska akademija.
Ćošković, P. (2005). Crkva bosanska u XV. stoljeću. Institut za istoriju u Sarajevu.
Ćuk, R. (2019). Srbija i mediteranski svet u poznom srednjem veku – odabrani radovi Ruže Ćuk. Istorijski institut u Beogradu.
Danilo arhiepiskop (1935). Životi kraljeva i arhiepiskopa srpskih (prev. L. Mirković). Srpska književna zadruga.
Dedić, E. (2019). Serbian princesses at the Bosnian courts in the 15th century (Contribution to knowledge of the marital relations of the rulers andnoblemen of the Bosnian Kingdom and the Serbian Despotate). In E. Duranović, E. Dedić, N. Rabić (eds.), Bosna i njeni susjedi u srednjem vijeku, Pristupi i perspektive (pp. 229–251). Institut za historiju Univerziteta u Sarajevu.
Dedić, E. (2021). Bosansko kraljevstvo i srpska despotovina (1402–1459). Institut za historiju Univerziteta u Sarajevu.
Dinić, M. (1932). O Nikoli Altomanoviću. Srpska kraljevska akademija.
Dinić, M. (1934). Prilozi za istoriju vatrenog oružja u Dubrovniku i susednim zemljama. Glas Srpske kraljevske akademije, CLXI, Drugi razred, 83, 57–97.
Dinić, M. (1937). Dubrovačka srednjevekovna karavanska trgovina. Jugoslovenski istorijski časopis, 3, 119–146.
Dinić, M. (1951). Oblast kralja Dragutina posle Deževa. Glas Srpske akademije nauka, CCIII, Odeljenje društvenih nauka, 1, 61–80.
Dinić, M. (1952). Uz raspravu „Oblast kralja Dragutina posle Deževa“. Istorijski časopis, 3, 249–251.
Dinić, M. (1955). Odnos između kralja Milutina i Dragutina. Zbornik radova Vizantološkog instituta, 3, 49–81.
Dinić, M. (1978). Srebrnik kraj Srebrnice. In M. Dinić, Srpske zemlje u srednjem veku (pp. 357–367). Srpska književna zadruga.
Dinić, M. (2003). Za istoriju rudarstva u srednjevekovnoj Srbiji i Bosni I. In M. Dinić, Iz srpske istorije srednjega veka (pp. 456–553). Equilibrium.
Došlić, D. (2023). Sugubi vijenac kralja Stefana Tvrtka Kotromanića: Nova interpretacija. Inicijal – Časopis za srednjovekovne studije, 11, 137–164. https://doi.org/10.29341/IN.11.0.137164
Došlić, D. (2024). „Izdanci svetog korijena“. Pitanje dinastičkog legitimiteta u srednjovjekovnoj Bosni. Crkvene studije, 21, 279–295. https://doi.org/10.18485/ccs_cs.2024.21.21.18
Dragičević, P. (2010). Četiri pisma o ratnicima zarobljenim u Kosovskoj bici. Građa o prošlosti Bosne, 3, 97–110.
Dragojlović, D. (1987). Krstjani i jeretička crkva bosanska. Balkanološki institut SANU.
Dragojlović, D. (1997). Istorija srpske književnosti u srednjovekovnoj bosanskoj državi. Izdavačko preduzeće „Svetovi“ u Novom Sadu.
Đorđić, P. (1990). Istorija srpske ćirilice. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva u Beogradu.
Filipović, E. (2017). The Ottoman-Serbian Attack on Bosnia in 1398. In A. Koyuncu (ed.), Uluslarararsi Balkan Tarihi ve Kültürü Sempozyumu – Bildiriler, 1 (pp. 119–125). Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi & Balkan ve Ege Uygulama ve Araştirma Merkezi.
Filipović, E. (2019). Bosansko kraljevstvo i Osmansko carstvo (1386–1463). Orijentalni institut Univerziteta u Sarajevu.
Filipović, E. (2022). Kotromanići; Stvaranje i oblikovanje dinastičkog identiteta u srednjovjekovnoj Bosni. Filozofski fakultet Univerziteta u Sarajevu.
Filozof, K. (1989). Žitije despota Stefana Lazarevića [preveo L. Mirković]. Prosveta & Srpska književna zadruga.
Fine, J. (1975). The Bosnian Church: A New Interpretation. East European Quarterly.
Hašimbegović, E. (2003). Prve vijesti o pojavi hereze u Bosni. Prilozi Instituta za istoriju u Sarajevu, 32, 39–47.
Isailović, N. (2011). Bračni planovi Kotromanića i državna politika Bosne polovinom XV veka. In M. Spremić (ed.), Pad srpske despotovine 1459. godine (pp. 203–214). Srpska akademija nauka i umetnosti.
Isailović, N. (2014). Vladarske kancelarije u srednjovekovnoj Bosni [Doktorska disertacija, Univerzitet u Beogradu]. https://nardus.mpn.gov.rs/handle/123456789/3333?locale-attribute=sr_RS
Isailović, N. (2018). Pomeni srpskog imena u srednjovekovnim bosanskim ispravama. In Z. Nikitović (ed.), Srpsko pisano nasljeđe i istorija srednjovjekovne Bosne i Huma (pp. 261–282). Filološki fakultet Univerziteta u Banjoj Luci & Filozofski fakultet Univerziteta u Istočnom Sarajevu & Filozofski fakultet Univerziteta u Banjoj Luci.
Isailović. N. (2019). Pogled iznutra i pogled sa strane – percepcija srednjovekovne bosanske države i njenih stanovnika u domaćim i stranim izvorima. In E. Duranović, E. Dedić, N. Rabić (eds.), Bosna i njeni susjedi u srednjem vijeku, Pristupi i perspektive (pp. 33–57). Institut za historiju Univerziteta u Sarajevu.
Isailović, N. (2021). The Battle of Lašva (1415) – The Greatest Hungarian Defeat after Nicopolis Revisited, In Zsuzsanna Kopeczny (ed.), Politics and Society in the Central and South-East Europe; Life under the Shadow of the Ottoman Empire’s Expansion (15th–16th centuries) (pp. 83–91). Editura Mega – Cluj-Napoca.
Isailović, N. (2023). Hum između Nemanjića i Šubića početkom XIV veka. Zbornik radova Vizantološkog instituta, LX(II), 997–1022. https://doi.org/10.2298/ZRVI2360997I
Isailović, N. (2024). Teritorijalni razvoj zemlje Pavlovića i zemlje Kosača u Podrinju i Polimlju i verske prilike u njima. In Z. Nikitović, V. Topalović (eds.), Srpski srednjovjekovni spomenici iz Bosne i Huma; Proučavanje Čajničkoga jevanđelja (pp. 485–506). Akademija nauka i umjetnosti Republike Srpske & Srpska pravoslavna mitropolija dabrobosanska.
Isailović, N. (2025). Osećanje pripadnosti u srednjovekovnoj Bosni: od lokalnog do državnog identiteta. In S. Marjanović-Dušanić, A. Savić (eds.), Koncepti nacionalizma i patriotizma u srpskom političkom diskursu: Srednji vek, novi vek, savremeno doba. Knjiga prva (pp. 181–194). Filozofski fakultet Univerziteta u Beogradu.
Jagić, V. (1875). Konstantin Filozof i njegov život Stefana Lazarevića despota srpskoga. Glasnik Srpskog učenog društva, XLII, 223–328.
Kašanin, M. (2002). Srpska književnost u srednjem veku. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva u Beogradu.
Konoshita, S. (2019). Medieval Travel Writing (2): Beyond the Pilgrimage. In N. Das, T. Youngs (eds.), The Cambridge History of Travel Writing (pp. 48–61). Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/9781316556740.004
Kovačević, D. (1961). Trgovina u srednjovjekovnoj Bosni. Naučno društvo NR Bosne i Hercegovine.
Kovačević-Kojić, D. (1987). Privredni razvoj srednjovjekovne bosanske države. In E. Redžić (ed.), Prilozi za istoriju Bosne i Hercegovine I; Društvo i privreda srednjovjekovne bosanske države (pp. 85–190). Akademija nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine.
Kovačević-Kojić, D. (2007). Gradski život u Srbiji i Bosni (XIV–XV vijek). Istorijski institut u Beogradu.
Krstić, A. (2017). Ugri i srpsko-ugarski odnosi u biografiji despota Stefana Lazarevića Konstantina Filozofa. In G. Jovanović (ed.), Srednji vek u srpskoj nauci, istoriji, književnosti i umetnosti VIII (pp. 71–89). Narodna biblioteka „Resavska škola“ u Despotovcu & Institut za srpski jezik SANU.
Krstić, A., Isailović, N., & Jakovljević, A. (2018). B(ij)eljin(a) – zemlja, kneštvo, arhiđakonat, distrikt, nahija. Istorijski časopis, 67, 13–54.
Kurtović, E. (2009). Veliki vojvoda bosanski Sandalj Hranić Kosača. Institut za istoriju u Sarajevu.
Lovrenović, D. (2005). Bitka u Lašvi 1415. godine. In N. Budak (ed.), Raukarov zbornik – Zbornik u čast Tomislava Raukara (pp. 275–295). Filozofski fakultet Sveučilišta u Zagrebu – FF-press.
Macartney, C. (1953). The Medieval Hungarian Historians. Cambridge University Press.
Mak Danijel, G. (1988). Danilo Drugi. In G. Mak Danijel, D. Petrović (ed.), Danilo Drugi, Životi kraljeva i arhiepiskopa srpskih; Službe (pp. 9–24). Prosveta & Srpska književna zadruga.
Mak Danijel, G. (1991). Genezis i sastavljanje Danilovog zbornika. In V. Đurić (ed.), Arhiepiskop Danilo II i njegovo doba (pp. 217–224). SANU.
Marjanović-Dušanić, S. (1997). Vladarska ideologija Nemanjića. Srpska književna zadruga & Sveti arhijerejski sinod Srpske pravoslavne crkve & Izdavačko preduzeće „CLIO“.
Matković, P. (1878). Putovanja po balkanskom poluotoku za srednjega vieka. Rad JAZU, 42, 56–185.
Mihaljčić, R. (1999a). Letopisi. In S. Ćirković, R. Mihaljčić (eds.), Leksikon srpskog srednjeg veka (pp. 367–368). Knowledge.
Mihaljčić, R. (1999b). Rodoslovi. In S. Ćirković, R. Mihaljčić (eds.), Leksikon srpskog srednjeg veka (pp. 625–627). Knowledge.
Mišić, S. (1987). Pohod sultana Muse na despotovinu 1413. godine i istočna srpsko-turska granica. Istorijski glasnik, 1–2, 75–88.
Mrgić, J. (2008). Severna Bosna 13–16. vek. Istorijski institut u Beogradu.
Nedeljković, B. (1955). O „bosančici“. Prilozi za književnost, jezik, istoriju i folklor, 21(3–4), 271–284.
Nedeljković, B. (1983). Nekoliko podataka o našem jeziku iz arhiva Dubrovačke republike. Istorijski časopis, XXIX–XXX, 101–115.
Nilević, B. (1990). Srpska pravoslavna crkva u BiH do obnove Pećke patrijaršije. Veselin Masleša.
Orbin, M. (2006). Kraljevstvo Slovena. Sezam book.
Purković, M. (1978). Knez i despot Stefan Lazarević. Sveti arhijerejski sinod Srpske pravoslavne crkve.
Rabić, N. (2010). Odnosi Bosne i Srbije u vrijeme Stjepana II Kotromanića. Historijska traganja, 5, 165–186.
Radojčić, N. (1935). O arhiepiskopu Danilu II i njegovim nastavljačima. In Životi kraljeva i arheipiskopa srpskih od arhiepiskopa Danila II (pp. V–XXIX). Srpska književna zadruga.
Radojičić, Đ. (1948). Doba postanka i razvoj starih srpskih rodoslova. Istoriski glasnik, 2, 21–36.
Radojičić, Đ. (1963). Tvorci i dela stare srpske književnosti. „Grafički zavod“ u Titogradu.
Rječnik. (1935). Rječnik hrvatskoga ili srpskoga jezika, obradio T. Maretić, dio XI. Jugoslavenska akademija znanosti i umjetnosti.
Skok, P. (1973). Etimologijski rječnik hrvatskoga ili srpskoga jezika, (Knj. treća: poni–Ž). Jugoslavenska akademija znanosti i umjetnosti.
Stojanović, Lj. (1927). Stari srpski rodoslovi i letopisi. Srpska kraljevska akademija.
Stranjaković, D. (1932). Podaci za bosansku istoriju po srpskim rodoslovima i letopisima. Narodna starina, 11(27), 59–63.
Šanjek, F. (1975). Bosansko-humski krstjani i katarsko-dualistički pokret u srednjem vijeku. Kršćanska sadašnjost.
Šanjek, F. (2003). Bosansko-humski krstjani u povijesnim vrelima (13.–15. st.). Barbat.
Šidak, J. (1975). Studije o „Crkvi bosanskoj“ i bogumilstvu. Sveučilišna naklada Liber.
Škrivanić, G. (1974). Putevi u srednjovekovnoj Srbiji. Novinsko-izdavačko preduzeće „Turistička štampa“.
Šuica, M. (1997). Zavera vlastele protiv kneza Stefana Lazarevića 1398. godine. Istorijski glasnik, 1–2, 7–24.
Tadić, J. (1968). Privreda Dubrovnika i srpske zemlje u prvoj polovini XV veka. Zbornik Filozofskog fakulteta u Beogradu, X(1), 519–535.
Ternovácz, B. (2019). Crkvene veze između Bosne i kraljevine Ugarske do sredine 14. veka. In E. Duranović, E. Dedić, N. Rabić (eds.), Bosna i njeni susjedi u srednjem vijeku, Pristupi i perspektive (pp. 81–99). Institut za historiju Univerziteta u Sarajevu.
Tošić, Đ. (1998). Trebinjska oblast u srednjem vijeku. Istorijski institut SANU.
Trifunović, Đ. (1990a). Letopisi. In Đ. Trifunović, Azbučnik srpskih srednjovekovnih književnih pojmova (pp. 143–146). Nolit.
Trifunović, Đ. (1990b). Rodoslovi. In Đ. Trifunović, Azbučnik srpskih srednjovekovnih književnih pojmova (pp. 307–308). Nolit.
Vasiljević, M. (2015). Nastanak srpskih rodoslova i letopisa kao posledica političkih i društvenih promena. Inicijal – Časopis za srednjovekovne studije, 3, 95–117.
Vasiljević, M. (2016). Genealogije između istorije i ideologije: primer porekla kneginje Milice. Istorijski časopis, LXV, 79–99.
Vasiljević, M. (2024). Potomak srpske i ugarske dinastije: Tvrtko Kotromanić i stari srpski rodoslovi. In Z. Nikitović, V. Topalović (eds.), Srpski srednjovjekovni spomenici iz Bosne i Huma; Proučavanje Čajničkoga jevanđelja (pp. 539–554). Akademija nauka i umjetnosti Republike Srpske & Srpska pravoslavna mitropolija dabrobosanska.
Veselinović, A. (1995). Granica između Srbije i Bosne u XV veku. In S. Terzić (ed.), Bosna i Hercegovina od srednjeg veka do novijeg vremena (pp. 87–100). Istorijski institut SANU.
Živković, P. (1981). Tvrtko II Tvrtković; Bosna u prvoj polovini XV stoljeća. Institut za istoriju u Sarajevu.
