First Balkan War in Viennese satirical newspapers
DOI:
https://doi.org/10.7251/SIN2202004LKeywords:
caricatures, Balkan Alliance, Ottoman Empire, Austro-Hungarian MonarchyAbstract
In this paper, the author analyzes caricatures published during the First Balkan War in the Viennese satirical newspapers Die Muskete, Kikeriki, and Wiener Caricaturen. The primary goal of the paper was to examine the content, symbolism, and verbal and nonverbal messages of individual caricatures, in order to show a potential pattern of negative prejudices (i.e., stereotypical typification of various personalities and events of the First Balkan War from the angle of the Viennese satirical press). In addition to the analysis of allegorical prejudices about the members of the Balkan Alliance, special attention in this paper is given to the examination of the treatment of Pan-Slavism and Russian influence on Balkan events, and also the acute problem of maintaining the Ottoman Empire and the issue of Albania. We sought to determine whether the caricatures were merely a public newsletter or served to model public opinion as a propaganda tool. We noticed that although the observed newspapers had a different editorial structure and readership, their caricatures of the First Balkan War were dominated by the narrative of Austro-Hungarian official foreign policy. As we have shown, that policy reflected in the humiliation of the Balkan Alliance members, the striving to keep the Ottoman Empire alive, emphasizing the fear of Pan-Slavism, and the inevitability of creating an Albanian state under the Austro-Hungarian protectorate. The stereotypical typification of the members of the Balkan Alliance (their rulers and peoples) not only intensified the already existing negative prejudices in the Austro-Hungarian public opinion but also created new ones. In that sense, caricatures had a suggestive and propagandistic role.
References
Am Wasser, am Wasser, am Wasser bin i z’Haus (1913, mart 9). Kikeriki, 4. https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=kik&datum=19130309&seite=4&zoom=33
Arsić. P. I. (2013). Dubrovačka „Crvena Hrvatska“ o Balkanskoj 1912. godini. In Dimitrijević, B. (Ed.). Prvi balkanski rat 1912/1913. godine. Društveni i civilizacijski smisao (Povodom stogodišnjice oslobođenja Stare Srbije i Makedonije 1912) (pp. 185–199). Filozofski fakultet Niš.
Czeike, F. (Ed.). (1992). Danilowatz Josef. In Historische Lexikon Wien (Vol. 1, p. 614). https://www.digital.wienbibliothek.at/wbrobv/content/pageview/1113412
Der Anschlag auf Albanien (1913, January 19). Kikeriki, 4. https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=kik&datum= 19130119&seite=4&zoom=33
Der Ausgeplünderte (1913, January 12). Wiener Caricaturen, 1. https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=wcc&datum= 19130112&seite=1&zoom=33
Der demolierte Diwan (1912, November 17). Kikeriki, 9. https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=kik&datum= 19121117&seite=9&zoom=38
Der Helfer (1912, October 20). Wiener Caricaturen, 1. https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=wcc&datum= 19121020&seite=1&zoom=33
Despot, I. (2009). Tisak Hrvatske i Dalmacije o balkanskim ratovima (1912–1913). Historijski zbornik, 62(1), 109– 35. https://hrcak.srce.hr/file/95516
Die letzte Odaliske (1912, December 1). Kikeriki, 10. https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=kik&datum= 19121201&seite=10&zoom=38
Die Moral von der Geschichte (1912, November 11). Kikeriki, 10. https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=kik&datum= 19121103&seite=10&zoom=33
Die reife Frucht (1912, October 10). Die Muskete, 1. https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=mus&datum= 19121010&seite=1&zoom=33
Europa’s Sorgen (1912, October 13). Wiener Caricaturen, 1. https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=wcc&datum= 19121013&seite=1&zoom=33
Ferdls Barometer (1912, December 8). Kikeriki, 2. https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=kik&datum= 19121208&seite=2&zoom=33
Freundschaft mit Österreich (1913, February 16). Wiener Caricaturen, 1. https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=wcc&datum=19130216&seite=1&zoom=33
Fundić, D. (2021). Austrougarska i nastanak Albanije (1896–1914). Balkanološki institut, Clio.
Gemütsmenschen (1912, December 8). Wiener Caricaturen, 1. https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=wcc&datum= 19121208&seite=1&zoom=33
Groß=Admiral könig Peter (1912, December 8). Kikeriki, 3. https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=kik&datum= 19121208&seite=3&zoom=33
Hass, H. (1988). Die Publizistik der Vorurteiles. Antisemitismus in Karikatur und Satire am Beispil des Kikeriki. Medien & Zeit, 3/88, Forum für historische Kommunikationsforschung. Das Institut für Zeitungswissenschaft an der Universität Leipzig, 3–7. https://medienundzeit.at/wp-content/uploads/2015/02/MZ_digital_1988-03_ocr.pdf
Hass, H. (1991). Die Wiener humoristisch-satirischen Blätter. Zur Produktionsgeschichte eines Zeitschriftentyps (1778–1933). Medien & Zeit, 1/91, Forum für historische Kommunikationsforschung. Das Institut für Zeitungswissenschaft an der Universität Leipzig, 3–8. https://medienundzeit.at/wp-content/uploads/2015/02/MZ_digital_1991-01_ocr.pdf
k. und k. Resignation (1912, November 21). Die Muskete, 1. https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=mus&datum= 19121121&seite=1&zoom=33
Im Balkanrestaurant (1913, March 9). Wiener Caricaturen, 1. https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=wcc&datum= 19130309&seite=1&zoom=33
Jelavich, B. (1969). The Habsburg Empire in European Affairs 1814–1918. Rand McNally & Co.
Kompensation (1912, November 28). Die Muskete, 8. https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=mus&datum= 19121128&seite=8&zoom=33
Lammel, G. (1995). Deutsche Karikaturen. Vom Mittelalter bis heute mit 367 Abbildingen. Verlag J. B. Metzler.
Österreichisches Biographisches Lexikon. (n. d.). Berchtold, Leopold Gf. In Österreichisches Biographisches Lexikon. Retrived April 18, 2022, from https://www.biographien.ac.at/oebl/oebl_B/Berchtold_Leopold_1863_1942.xml
Plum, A. (1998). Die Karikatur im Spannungsfeld von Kunstgeschichte und Politikwissenschaft. Eine ikonologische Untersuchung zu Feindbildern in Karikaturen. Schaker Verlag.
Rastović. A. (2013). Britanska štampa o uspesima srpske vojske u Prvom balkanskom ratu. In Rudić, S., & Milkić, M. (Eds.). Balkanski ratovi 1912/1913: Nova viđenja i tumačenja (pp. 253–262). Istorijski institut, Institut za strategijska istraživanja.
Ristović, M. (2011). Crni Petar i balkanski razbojnici. Balkan i Srbija u nemačkim satiričnim časopisima (1903–1918). Čigoja štampa.
Rumenjak, N. (2000). Politička karikatura i slika „Khuenovih Srba“ s kraja 19. st. u Hrvatskoj. Časpis za suvremenu povijest, 32(3), 473–487. https://hrcak.srce.hr/file/304464
Shaw, S. J., & Shaw, K., E. (2005). History of the Ottoman Empire and Modern Turkey. Reform, Revolution, and Republic: The Rise of Modern Turkey, 1808–1975 (Vol. 2). Cambridge University Press.
Simfonia Balcanica (1912, October 31). Die Muskete, 1. https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=mus&datum= 19121031&seite=1&zoom=33
Šer, T. (2013). Prvi balkanski rat u viđenjima austrougarske štampe na nemačkom jeziku. In Rudić, S., & Milkić, M. (Eds). Balkanski ratovi 1912/1913: Nova viđenja i tumačenja (pp. 277–291). Istorijski institut, Institut za strategijska istraživanja.
Tejlor, A. Dž. P. (2001). Habzburška monarhija 1809–1918. Istorija Austrijske carevine i Austrougarske. Clio.
Todorova, M. (1999). Imaginarni Balkan. Biblioteka XX vek, Čigoja štampa.
Toleva, T. (2018). Uticaj Austrougarske imperije na stvaranje albanske nacije 1896–1908. Institut za evropske studije. Filip Višnjić.
Unverbesserlich (1912, October 20). Kikeriki, 3. https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=kik&datum= 19121020&seite=3&zoom=33
Vojvodić, M. (2019). Srbija i Turska 1878 – 1914. Politički odnosi. Filip Višnjić.
Vučetić. B. (2013). Amerikanci o Srbiji u Balkanskim ratovima. In Rudić, S., & Milkić, M. (Eds). Balkanski ratovi 1912/1913: Nova viđenja i tumačenja (pp. 262–275). Istorijski institut, Institut za strategijska istraživanja.
Vulić, M. T. (2013). Dokumentarnost Politike u vreme Balkanskih ratova. In Dimitrijević, B. (Ed.). Prvi balkanski rat 1912/1913. godine. Društveni i civilizacijski smisao (Povodom stogodišnjice oslobođenja Stare Srbije i Makedonije 1912) (pp. 253–271). Filozofski fakultet Niš.
Wie die kläffer den Mond erreichten (1913, February 16). Kikeriki, 2. https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=kik&datum= 19130216&seite=2&zoom=33
Wien Museum. (n. d). Wien Museum Ausstellungen. In Wien Museum. Retrived April 18, 2022, from https://www.wienmuseum.at/de/ausstellungen/archiv/der-postkartenmaler-fritz-schonpflug-1873-1951
